पुणे : पुण्यातील रेस्टॉरंट आणि केटरिंग व्यवसायाला सध्या वाढत्या इंधन आणि खाद्यतेलाच्या किमतींमुळे मोठ्या आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागत आहे. एप्रिल २०२६ च्या आकडेवारीनुसार, किरकोळ महागाई दर वाढून ३.४ टक्क्यांवर पोहोचला असून, खाद्यपदार्थांच्या किमतीत झालेली वाढ हे त्याचे मुख्य कारण आहे.
खाद्यतेलाच्या किमतीत प्रचंड वाढ
मध्यपूर्वेतील (Middle East) युद्धजन्य परिस्थितीमुळे जागतिक पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली आहे. याचा थेट परिणाम खाद्यतेलावर झाला आहे:
केटरर्स: अदिती आंबवणे या पुण्यातील मोठ्या केटरर सांगतात की, १३ किलोच्या तेलाच्या डब्याची किंमत ₹१,९८० वरून सीधे ₹२,६६० वर गेली आहे.
हॉटेल व्यावसायिक: 'विष्णू जी की रसोई' चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी गौरव द्विवेदी यांनी नमूद केले की, १५ लिटर सूर्यफूल तेलाचा डबा जो पूर्वी ₹१,६००-१,७०० ला मिळायचा, तो आता ₹२,५०० ला मिळत आहे.
इंधनाचे संकट आणि पर्यायी मार्ग
व्यावसायिक एलपीजी (LPG) सिलेंडरच्या तुटवड्यामुळे अनेक हॉटेल्सनी कोळसा आणि लाकडाचा वापर सुरू केला होता, पण आता त्यांचे भावही कडाडले आहेत:
लाकूड: ₹७-८ प्रति किलोवरून ₹२०-२५ पर्यंत वाढ.
कोळसा: ₹२२ प्रति किलोवरून ₹४८ पर्यंत वाढ.
इतर कच्चा मालही महागला
नॅशनल रेस्टॉरंट असोसिएशन ऑफ इंडियाच्या (NRAI) पुणे युनिटच्या अध्यक्षा सायली जहागीरदार यांच्या मते, केवळ तेलच नाही तर इतर वस्तूही महागल्या आहेत:
डाळी, तांदूळ, धान्य आणि मसाल्यांच्या (मिरची, कोथिंबीर) किमती १० ते १५ टक्क्यांनी वाढल्या आहेत.
उन्हाळ्यात सहसा स्वस्त मिळणारे चिकन आणि अंडी या वर्षी हिवाळ्यापेक्षाही महाग विकले जात आहेत.
व्यावसायिकांची कोंडी
खर्च वाढला, पण उत्पन्न स्थिर: कच्च्या मालाचा खर्च वाढला असला तरी ग्राहक जास्त पैसे द्यायला तयार नाहीत. त्यामुळे हॉटेल मालकांना हा वाढीव खर्च स्वतः सोसावा लागत आहे.
परिणाम: वाढत्या खर्चामुळे काही ठिकाणी किचन बंद करावी लागली आहेत, तर काही ठिकाणी कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत कपात करावी लागली आहे. ज्या हॉटेल्समध्ये मद्यविक्री होत नाही (शुद्ध शाकाहारी किंवा कॅफे), त्यांना हा फटका अधिक तीव्रतेने बसत आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, पुण्यातील खाद्यसंस्कृती सध्या जागतिक घडामोडी आणि महागाईच्या कात्रीत अडकली आहे. मालकांसमोर आता आपला व्यवसाय टिकवून ठेवण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.