वॉशिंग्टन: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतच्या चर्चेबाबत मोठे वक्तव्य करत सांगितले की, दोन्ही देशांतील चर्चा आता “निर्णायक सीमारेषेवर” पोहोचली आहे. ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की, जर योग्य उत्तर मिळाले नाही तर अमेरिका पुन्हा लष्करी कारवाईसाठी तयार आहे.
“जर आम्हाला योग्य उत्तर मिळाले नाही, तर गोष्टी खूप वेगाने बदलतील. आम्ही पूर्णपणे तयार आहोत. उत्तर १०० टक्के समाधानकारक असावे लागेल,” असे ट्रम्प यांनी वॉशिंग्टनजवळील जॉइंट बेस अँड्र्यूज येथे पत्रकारांशी बोलताना सांगितले.
ते पुढे म्हणाले की, इराणने करार केला तर “मोठ्या प्रमाणात वेळ, ऊर्जा आणि जीव वाचतील” आणि हा करार काही दिवसांत होऊ शकतो.
मुख्य घडामोडी:
• कतारची मध्यस्थी टीम तेहरानमध्ये दाखल
अमेरिका आणि इराण यांच्यात शांतता करार घडवून आणण्यासाठी कतारची एक मध्यस्थी टीम शुक्रवारी तेहरानमध्ये पोहोचली असल्याची माहिती रॉयटर्सने दिली.
• मार्को रुबिओ यांचे वक्तव्य
अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ यांनी चर्चेत “थोडी प्रगती” झाल्याचे सांगितले. मात्र त्यांनी याबाबत अतिशयोक्ती न करण्याचा इशाराही दिला.
• इराणची ठाम भूमिका
इराणने ट्रम्प यांच्या दबावाला झुकणार नसल्याचे स्पष्ट करत “आम्ही कधीही शरण जाणार नाही” असे म्हटले आहे.
• होर्मूझ सामुद्रधुनीवर तणाव
इराणने होर्मूझ सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण अधिकृत करण्यासाठी ओमानसोबत कायमस्वरूपी टोल प्रणालीबाबत चर्चा सुरू केली आहे. या सामुद्रधुनीतून दररोज सुमारे १४ दशलक्ष बॅरल तेल वाहतूक होते.
• तेल बाजारात चिंता
आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्थेचे प्रमुख फातिह बाय्रोल यांनी इशारा दिला की, होर्मूझ मार्ग बंद राहिल्यास जागतिक तेल बाजार “रेड झोन”मध्ये जाऊ शकतो.
• पाकिस्तानची मध्यस्थी
पाकिस्तानचे गृहमंत्री मोहसिन नक्वी यांनी गेल्या २४ तासांत दुसऱ्यांदा इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांची भेट घेतली. दोन्ही देशांमधील मतभेद मिटवण्यासाठी पाकिस्तान प्रयत्न करत आहे.
• ट्रम्प यांचा इशारा
ट्रम्प यांनी इराणला इशारा देत सांगितले की, “करार करा किंवा गंभीर परिणामांना सामोरे जा.”
दरम्यान, इराणचे सर्वोच्च नेते मोजतबा खामेनेई यांनी समृद्ध युरेनियम देशाबाहेर न पाठवण्याचा आदेश दिल्याचे वृत्त आहे. यामुळे शांतता चर्चांमध्ये आणखी गुंतागुंत वाढू शकते.
अमेरिका, इराण आणि इस्रायल यांच्यातील तणाव अजूनही कायम असून जगभरातील बाजारपेठा आणि तेल पुरवठ्यावर त्याचा मोठा परिणाम होत आहे.