दरवर्षी २५ मे हा दिवस संपूर्ण जगभरात विश्व थायरॉईड दिवस म्हणून साजरा केला जातो. थायरॉईड ग्रंथीशी संबंधित आजारांविषयी जनजागृती करणे, योग्य निदान व उपचाराचे महत्त्व लोकांपर्यंत पोहोचवणे हा या दिवसामागील मुख्य उद्देश आहे. आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत थायरॉईडचा त्रास झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. महिलांमध्ये तर हा आजार अधिक प्रमाणात आढळतो.
मानवी शरीरातील थायरॉईड ही एक महत्त्वाची ग्रंथी असून ती मानेच्या पुढील भागात असते. ही ग्रंथी शरीरातील ऊर्जा, वजन, हृदयाची गती, शरीराचे तापमान आणि चयापचय नियंत्रित करणारे हार्मोन्स तयार करते. थायरॉईडचे कार्य बिघडल्यास शरीरावर अनेक परिणाम दिसून येतात.
थायरॉईडचे मुख्यतः दोन प्रकार आढळतात –
हायपोथायरॉईड – थायरॉईड हार्मोन्स कमी प्रमाणात तयार होणे
हायपरथायरॉईड – हार्मोन्स जास्त प्रमाणात तयार होणे
थायरॉईडच्या समस्येमुळे थकवा येणे, वजन अचानक वाढणे किंवा कमी होणे, केस गळणे, चिडचिड, झोप न लागणे, त्वचा कोरडी पडणे, हृदयाचे ठोके वाढणे अशा अनेक समस्या निर्माण होतात. योग्य वेळी तपासणी न केल्यास हा आजार गंभीर स्वरूप धारण करू शकतो.
थायरॉईडपासून बचाव करण्यासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, तणावमुक्त जीवनशैली आणि वेळोवेळी आरोग्य तपासणी अत्यंत आवश्यक आहे. आयोडीनयुक्त मीठाचा वापर करणे देखील महत्त्वाचे मानले जाते.
आजच्या या विश्व थायरॉईड दिनानिमित्त प्रत्येकाने आपल्या आरोग्याबद्दल जागरूक राहून नियमित तपासणी करण्याचा संकल्प करावा. “आरोग्य हाच खरा धन” हे लक्षात ठेवून निरोगी जीवनशैली अंगीकारणे हीच काळाची गरज आहे.
संकलन - किशोर थोरात, पिंपरी चिंचवड