मुंबई : तब्बल १९ वर्षांनंतर, २००६ च्या मुंबई लोकल ट्रेन साखळी बॉंबस्फोट प्रकरणात बॉम्बे हायकोर्टाने एक ऐतिहासिक निर्णय देत सर्व १२ दोषींना निर्दोष मुक्त केले आहे. या प्रकरणात २०१५ मध्ये विशेष MCOCA कोर्टाने पाच जणांना मृत्युदंड आणि सात जणांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. मात्र, हायकोर्टाच्या विशेष खंडपीठाने, ज्यामध्ये न्या. अनिल किलोर आणि न्या. श्याम चांदक यांचा समावेश होता, अभियोजन पक्षाचा खटला "पूर्णपणे अयशस्वी" ठरल्याचे नमूद करत या शिक्षांना रद्द केले.
काय आहे प्रकरण ?
११ जुलै २००६ रोजी, मुंबईच्या पश्चिम रेल्वेच्या सात लोकल ट्रेनच्या प्रथम श्रेणी डब्यांमध्ये सायंकाळी ६:२४ ते ६:३५ या ११ मिनिटांच्या कालावधीत सात स्फोट झाले. हे स्फोट खार रोड-सांताक्रूझ, बांद्रा-खार रोड, जोगेश्वरी-महिम जंक्शन, मीरा रोड-भाईंदर, माटुंगा-महिम जंक्शन आणि बोरीवली येथे झाले. या हल्ल्यात १८९ प्रवाशांचा मृत्यू झाला, तर ८२४ हून अधिक जण जखमी झाले. हा भारतातील सर्वात भीषण दहशतवादी हल्ल्यांपैकी एक होता.
महाराष्ट्र दहशतवादविरोधी पथकाने (ATS) नोव्हेंबर २००६ मध्ये ३० जणांविरुद्ध आरोपपत्र दाखल केले, त्यापैकी १३ जणांना अटक करण्यात आली होती, तर १७ जण फरार होते. २०१५ मध्ये विशेष MCOCA कोर्टाने १३ पैकी १२ जणांना दोषी ठरवले, तर एका आरोपीला, अब्दुल वाहिद शेख याला पुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले होते.
हायकोर्टाचा निर्णय
बॉम्बे हायकोर्टाने आपल्या निकालात अभियोजन पक्षाच्या पुराव्यांमध्ये गंभीर त्रुटी असल्याचे नमूद केले. खंडपीठाने खालील मुद्द्यांवर जोर दिला:
अविश्वसनीय साक्षीदार: कोर्टाने साक्षीदारांच्या साक्षींवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. काही साक्षीदारांनी स्फोटांनंतर तब्बल चार वर्षांनी आरोपींना ओळखले, जे "असामान्य" असल्याचे कोर्टाने नमूद केले. एक साक्षीदार हा घाटकोपर स्फोट प्रकरणासह इतर अनेक प्रकरणांमध्ये साक्ष देत होता, ज्यामुळे त्याच्या साक्षीची विश्वासार्हता कमी झाली.
कबुलीजबाबांवर संशय: बचाव पक्षाने असा युक्तिवाद केला की, आरोपींकडून कबुलीजबाब सक्तीने आणि छळ करून घेतले गेले. हायकोर्टाने या युक्तिवादाला मान्यता देत कबुलीजबाबांना अविश्वसनीय ठरवले.
ओळख परेडमधील त्रुटी: ओळख परेड प्रक्रियेत गंभीर अनियमितता आढळून आल्या. टॅक्सीचालक किंवा सहप्रवाशांना स्फोटांनंतर १०० दिवसांनी आरोपींना ओळखणे विश्वासार्ह नसल्याचे कोर्टाने म्हटले.
पुराव्यांचा अभाव: अभियोजन पक्ष स्फोटांमध्ये वापरलेल्या बॉंबच्या प्रकाराची पुष्टी करू शकला नाही. बॉंब, बंदुका आणि नकाशे यांसारखे पुरावे या प्रकरणात महत्त्वाचे ठरले नाहीत, कारण त्यांचा थेट संबंध सिद्ध झाला नाही.
Mumbai-serial-bomb-blast-case-12-accused-acquitted