पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नुकत्याच केलेल्या सोने खरेदी न करण्याच्या आवाहनावरून राजकीय वाद सुरू असतानाच, सोशल मीडियावर १९६७ मधील इंदिरा गांधींच्या एका कथित विधानाची चर्चा रंगली आहे.
मुख्य मुद्दे:
व्हायरल दावा: सोशल मीडियावर 'द हिंदू' (The Hindu) या वृत्तपत्राच्या ६ जून १९६७ च्या अंकाचा एक फोटो व्हायरल होत आहे. ज्यामध्ये असा दावा केला आहे की, तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी भारतीयांना 'राष्ट्रीय शिस्त' म्हणून सोने खरेदी थांबवण्याचे आवाहन केले होते.
वृत्तपत्राचा खुलासा: 'द हिंदू'ने अधिकृतपणे स्पष्ट केले आहे की, तो फोटो बनावट आणि डिजिटल पद्धतीने बदललेला (Digitally Altered) आहे. त्यांच्या संग्रहात असा कोणताही फ्रंट पेज उपलब्ध नाही.
राजकीय आरोप-प्रत्यारोप:
भाजप नेते आर. अशोक यांनी या कथित आवाहनाचा दाखला देत काँग्रेसवर टीका केली. त्यांच्या मते, जेव्हा काँग्रेस नेत्यांनी (इंदिरा गांधी किंवा पी. चिदंबरम) असे आवाहन केले तेव्हा ती 'आर्थिक जबाबदारी' होती, मात्र आता मोदींनी केल्यावर काँग्रेस त्याला विरोध करत आहे.
राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान मोदींच्या आवाहनावर टीका करत म्हटले की, नागरिकांना त्याग करण्यास सांगणे हे सरकारचे यश नसून 'अपयश' आहे.
निष्कर्ष:
१९६० च्या दशकात भारत आर्थिक संकटाचा सामना करत होता आणि सोन्यावर नियंत्रणाचे नियम (Gold Control regulations) कडक होते, तरीही इंदिरा गांधींनी अशा प्रकारचे जाहीर आवाहन केल्याचा कोणताही प्रमाणित पुरावा उपलब्ध नाही. तो व्हायरल फोटो पूर्णपणे बनावट असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.