मराठी चित्रपटसृष्टी आणि लोककलेच्या क्षेत्रातून एक दुःखद बातमी समोर आली आहे. ज्येष्ठ अभिनेत्री आणि प्रसिद्ध लावणी कलावंत मधु कांबीकर यांचे १२ ऑक्टोबर २०२६ रोजी वयाच्या ७३व्या वर्षी पुण्यात निधन झाले. त्या दीर्घकाळापासून आजारी होत्या. त्यांच्या निधनामुळे मराठी मनोरंजनविश्वात शोककळा पसरली आहे.
मधु कांबीकर यांनी मराठी चित्रपट, नाटक, व्यावसायिक रंगभूमी आणि दूरचित्रवाणी अशा विविध माध्यमांतून आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवला. चार दशकांहून अधिक काळ त्यांनी आपल्या कलेने प्रेक्षकांचे मनोरंजन केले. अभिनयासोबतच महाराष्ट्राची पारंपरिक लोककला असलेल्या लावणीच्या लोकप्रियतेतही त्यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान होते.
दहा वर्षांपासून प्रसिद्धीच्या झगमगाटापासून दूर
मधु कांबीकर गेल्या जवळपास दहा वर्षांपासून प्रकृतीच्या समस्यांमुळे सार्वजनिक कार्यक्रमांपासून दूर होत्या.
२७ नोव्हेंबर २०१६ रोजी मुंबईतील माटुंगा येथील यशवंत नाट्य मंदिरात आयोजित ‘लावण्य संगीत’ कार्यक्रमात त्या सादरीकरण करत असताना अचानक मंचावर बेशुद्ध होऊन कोसळल्या. त्यानंतर त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. त्यांना स्ट्रोक आल्याचे वृत्त त्यावेळी समोर आले होते.
या घटनेनंतर त्यांच्या प्रकृतीत अनेक अडचणी निर्माण झाल्या आणि त्यांना सार्वजनिक मंचावर सादरीकरण करणे थांबवावे लागले.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडून श्रद्धांजली
महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मधु कांबीकर यांच्या निधनाबद्दल दुःख व्यक्त केले. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर श्रद्धांजली वाहताना त्यांनी मराठी सिनेमा, लोकनाट्य, व्यावसायिक रंगभूमी आणि दूरचित्रवाणी क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाची आठवण करून दिली.
‘हेच माझं माहेर’, ‘रघुमैना’, ‘एक होता विदूषक’, ‘झपाटलेला’, ‘देबू’ आणि ‘येऊ का घरात’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या कामाचा त्यांनी उल्लेख केला.
अभिनय आणि नृत्य यांचा सुंदर मिलाफ साधत मधु कांबीकर यांनी ग्रामीण जीवनाशी जोडलेल्या लोककलांना लोकप्रिय करण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न केले. चार दशकांहून अधिक काळ त्यांनी मराठी मनोरंजनविश्व समृद्ध केले. त्यांचे कलाक्षेत्रातील योगदान कायम स्मरणात राहील, अशा भावना मुख्यमंत्र्यांनी व्यक्त केल्या.
ऑल इंडियन सिने वर्कर्स असोसिएशननेही त्यांच्या निधनाबद्दल दुःख व्यक्त केले.
‘शापित’ आणि ‘एक होता विदूषक’मधील भूमिका गाजल्या
मधु कांबीकर यांनी आपल्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत विविध प्रकारच्या भूमिका साकारल्या. ‘शापित’ या चित्रपटातील त्यांच्या अभिनयाला विशेष ओळख मिळाली. ‘एक होता विदूषक’ आणि ‘झपाटलेला’ या चित्रपटांमधील त्यांच्या कामाचीही प्रेक्षकांकडून दखल घेतली गेली.
त्यांच्या अभिनयातील सहजता, प्रभावी सादरीकरण आणि व्यक्तिरेखांमध्ये जीव ओतण्याची शैली यामुळे त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनात वेगळे स्थान निर्माण केले.
लावणीच्या लोकप्रियतेत मोलाचे योगदान
मधु कांबीकर यांची ओळख केवळ अभिनेत्री म्हणून मर्यादित नव्हती. महाराष्ट्राच्या पारंपरिक लावणी कलेशी त्यांचे अतूट नाते होते. अभिनय आणि नृत्याच्या माध्यमातून त्यांनी या लोककलेला व्यापक प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवण्याचे काम केले.
ग्रामीण जीवन, लोकपरंपरा आणि महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख यांना त्यांनी आपल्या कलाविष्कारातून व्यासपीठ मिळवून दिले.
त्यांच्या निधनामुळे मराठी सिनेमा आणि लावणीच्या क्षेत्राने एक प्रतिभावान कलाकार गमावली आहे. त्यांच्या चित्रपटांमधील भूमिका, रंगमंचावरील सादरीकरण आणि लोककलेप्रती असलेली निष्ठा यांमुळे त्या रसिकांच्या स्मरणात कायम राहतील.
मधु कांबीकर यांच्या निधनाने मराठी कला-संस्कृतीच्या क्षेत्रात कधीही भरून न निघणारी पोकळी निर्माण झाली आहे.