Iran protest : इराणमध्ये सरकार विरोधात मोठा जनक्षोभ, प्राणघातक संघर्ष 6 ठार


  दक्षिण-पश्चिम इराणमधील लॉरदेगान शहरात आंदोलक आणि सुरक्षा दलांमधील संघर्षात दोन जणांचा मृत्यू झाला. फार्सच्या माहितीनुसार, पश्चिम इराणमधील अझना येथे तीन जणांचा, तर कोहदश्त येथे आणखी एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला. गुरुवारी सोशल मीडियावर प्रसारित झालेल्या व्हिडिओंमध्ये आंदोलक आणि सुरक्षा दलांमध्ये झालेल्या चकमकीदरम्यान गाड्यांना आग लावण्यात आल्याचे दिसून आले.

अनेक आंदोलकांनी देशाच्या सर्वोच्च नेत्याचे शासन संपवण्याची मागणी केली आहे. काहींनी राजेशाही पुन्हा आणण्याचीही मागणी केली आहे. दिवसभरात देशभरातून असंतोषाच्या आणखी बातम्या समोर आल्या. चलनाच्या मोठ्या घसरणीनंतर उसळलेल्या या आंदोलनांचा गुरुवारी पाचवा दिवस होता.

बीबीसी पर्शियनने पडताळणी केलेल्या व्हिडिओंमध्ये गुरुवारी लॉरदेगान या मध्यवर्ती शहरात, राजधानी तेहरानमध्ये आणि दक्षिणेकडील फार्स प्रांतातील मार्वदश्त येथे निदर्शने होत असल्याचे दिसते. फार्सने एका अधिकृत सूत्राचा हवाला देत लॉरदेगानमध्ये दोन जणांचा मृत्यू झाल्याचे सांगितले, मात्र मृत व्यक्ती आंदोलक होत्या की सुरक्षा दलातील सदस्य, हे स्पष्ट केले नाही. तसेच शेजारच्या लोरेस्तान प्रांतातील अझना येथे झालेल्या तीन मृत्यूंबाबतही अशीच माहिती देण्यात आली.

मानवाधिकार संघटना हेंगॉ यांच्या मते, लॉरदेगानमध्ये मृत्यू झालेल्या दोघी आंदोलकच होत्या. त्यांची नावे अहमद जलील आणि सज्जाद वलामनेश अशी सांगण्यात आली. बीबीसी पर्शियनला या मृत्यूंची स्वतंत्रपणे पुष्टी करता आलेली नाही.

दरम्यान, सरकारी माध्यमांनी सांगितले की बुधवारी रात्री पश्चिम लोरेस्तान प्रांतातील कोहदश्त शहरात आंदोलकांशी झालेल्या संघर्षात इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड्स (IRGC) शी संबंधित सुरक्षा दलाचा एक सदस्य ठार झाला. सरकारी माध्यमांच्या माहितीनुसार, त्या भागात दगडफेक झाल्यामुळे १३ पोलीस आणि बसिज सदस्य जखमी झाले.

अशांतता कमी करण्याच्या उद्देशाने बुधवारी देशभरातील शाळा, विद्यापीठे आणि सार्वजनिक संस्था बंद ठेवण्यात आल्या, कारण सरकारने बँक सुट्टी जाहीर केली होती. अधिकृतपणे हे थंड हवामानामुळे ऊर्जा बचतीसाठी असल्याचे सांगण्यात आले, मात्र अनेक इराणी नागरिकांनी हे आंदोलन आटोक्यात आणण्याचा प्रयत्न असल्याचे मानले.

ही आंदोलने तेहरानमध्ये सुरू झाली, जिथे खुले बाजारात इराणी चलनाचे अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत पुन्हा एकदा मोठ्या प्रमाणात अवमूल्यन झाल्याने दुकानदार संतप्त झाले होते. मंगळवारपर्यंत विद्यापीठातील विद्यार्थीही आंदोलनात सहभागी झाले आणि ही आंदोलने अनेक शहरांमध्ये पसरली, जिथे लोक देशाच्या धार्मिक शासकांविरोधात घोषणा देत होते.

महसा अमिनी या तरुणीच्या कोठडीत झालेल्या मृत्यूनंतर २०२२ मध्ये उसळलेल्या आंदोलनांनंतरची ही सर्वात व्यापक आंदोलने आहेत. महसा अमिनीवर नीट हिजाब न घातल्याचा आरोप करण्यात आला होता. मात्र सध्याची आंदोलने त्या वेळेइतक्या मोठ्या प्रमाणावर नाहीत.

कोणतीही तीव्रता वाढू नये म्हणून, ज्या भागांमध्ये आंदोलने सुरू झाली होती त्या तेहरानमधील भागांत कडक सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेशकियान यांनी सांगितले की त्यांचे सरकार आंदोलकांच्या “वैध मागण्या” ऐकून घेईल.

मात्र सरकारी वकील जनरल मोहम्मद मोवाहेदी-आझाद यांनी इशारा दिला आहे की अस्थिरता निर्माण करण्याचा कोणताही प्रयत्न “निर्णायक प्रतिसादा”ला सामोरा जाईल

थोडे नवीन जरा जुने