वार्ताहर : शिवानंद चौगुले
पिंपरी चिंचवड: पिंपरी-चिंचवड शहरात सध्या भीषण पाणीटंचाई निर्माण झाली असून संपूर्ण पाणीपुरवठा व्यवस्था विस्कळीत झाली आहे. पवना नदीतील पाण्याची पातळी मोठ्या प्रमाणात घटल्यामुळे पंपिंग क्षमतेवर परिणाम झाला असून शहरातील अनेक भागांत पाणीपुरवठा ठप्प झाला आहे. परिणामी लाखो नागरिक पिण्याच्या पाण्यापासून वंचित राहिले असून प्रशासनाविरोधात तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे.
पूर्वसूचना न देता पुरवठा बंद
मिळालेल्या माहितीनुसार पाटबंधारे विभागाने कोणतीही पूर्वसूचना न देता पाणीपुरवठा थांबविला. त्यामुळे पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेला पर्यायी व्यवस्था उभारण्यासाठी वेळच मिळाला नाही. ही घटना अत्यंत गंभीर मानली जात असून अशा प्रकारे अचानक पुरवठा खंडित होणे ही कदाचित पहिलीच वेळ असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
शहराची गरज आणि पुरवठा
पिंपरी-चिंचवड शहराची लोकसंख्या सुमारे २५ ते ३० लाखांच्या घरात आहे. शहराला दररोज सुमारे ६५० ते ७०० एमएलडी (मिलियन लिटर प्रति दिवस) पाण्याची आवश्यकता असते. मात्र सध्या पवना धरणावर अवलंबून असलेल्या या व्यवस्थेमुळे पुरवठा मोठ्या प्रमाणात घटला आहे.
मुख्य स्रोत : पवना धरण
सध्याची स्थिती : पाणीसाठा कमी
पंपिंग क्षमता : घटलेली
पुरवठा : विस्कळीत / अपुरा
सुरळीत होण्यासाठी आठवडा लागू शकतो
अधिकाऱ्यांच्या प्राथमिक अंदाजानुसार, जरी पाणीपुरवठा तातडीने सुरू झाला तरी संपूर्ण शहरात तो सुरळीत होण्यासाठी किमान एक आठवड्याचा कालावधी लागू शकतो. तोपर्यंत नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागणार आहे.
प्रशासनातील समन्वयाचा अभाव उघड
या संपूर्ण प्रकारामध्ये पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि महाराष्ट्र शासनाच्या पाटबंधारे विभागामधील समन्वयाचा अभाव स्पष्टपणे समोर आला आहे. अत्यावश्यक सेवांबाबत प्रशासन अपेक्षित संवेदनशीलता दाखवत नसल्याची टीका सर्व स्तरांतून होत आहे.
जनप्रतिनिधींना सूचना
सर्व नगरसदस्यांना या परिस्थितीची तात्काळ माहिती देण्यात यावी, तसेच त्यांनी आपल्या प्रभागातील नागरिकांना पाणी जपून वापरण्याचे आवाहन करावे, अशी मागणी करण्यात येत आहे.
नागरिकांना आवाहन
पाण्याचा वापर काटकसरीने करावा
अनावश्यक वापर टाळावा
साठवणूक करून नियोजन करावे
पुढील उपाययोजना अपेक्षित
पर्यायी जलस्रोतांचा शोध
जलव्यवस्थापनात सुधारणा
धरणांवरील अवलंबित्व कमी करणे
प्रशासनांमध्ये समन्वय वाढवणे
“पाणी ही मूलभूत गरज असून, त्याबाबत प्रशासनाने अधिक जबाबदारीने व तत्परतेने काम करणे आवश्यक आहे,”
अशी तीव्र प्रतिक्रिया समाजातून उमटत आहे.
(महाराष्ट्र जनभूमी साठी विशेष वार्तांकन — शिवानंद चौगुले)