वॉशिंग्टन, २१ मार्च (रॉयटर्स) – तीन आठवडे उलटल्यानंतर Iran विरुद्धचे युद्ध अमेरिकेसाठी अपेक्षेपेक्षा अधिक कठीण ठरत आहे. जागतिक ऊर्जा दर झपाट्याने वाढत आहेत, अनेक मित्रदेशांनी अमेरिकेला पाठिंबा देण्यास नकार दिला आहे, आणि “हे युद्ध अल्पकालीन असेल” या ट्रम्प यांच्या आश्वासनाच्या विरोधात अधिक सैन्य तैनात करण्याची तयारी सुरू आहे.
ट्रम्प यांनी NATO देशांना ‘भ्याड’ म्हणत Strait of Hormuz सुरक्षित ठेवण्यासाठी मदत न केल्याचा आरोप केला. त्यांनी “लढाई लष्करीदृष्ट्या जिंकली आहे” असा दावा केला असला तरी प्रत्यक्षात इराणने तेल व गॅस पुरवठ्यावर अडथळे निर्माण करत क्षेत्रात क्षेपणास्त्र हल्ले सुरूच ठेवले आहेत.
ट्रम्प यांनी सत्तेवर येताना अमेरिका “अनावश्यक युद्धांपासून दूर ठेवू” असे आश्वासन दिले होते. मात्र आता त्यांनी स्वतः सुरू केलेल्या या संघर्षावर ना पूर्ण नियंत्रण ठेवता येत आहे, ना स्पष्ट बाहेर पडण्याची (exit strategy) योजना दिसत आहे. त्यामुळे त्यांच्या राजकीय भवितव्यावर आणि रिपब्लिकन पक्षाच्या निवडणूक संधींवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
माजी मध्यपूर्व वाटाघाटी तज्ज्ञ Aaron David Miller यांच्या मते, “ट्रम्प यांनी स्वतःच ‘इराण युद्ध’ नावाचा एक सापळा तयार केला आहे आणि त्यातून बाहेर पडण्याचा मार्ग त्यांना सापडत नाही.”
व्हाइट हाऊसकडून मात्र या टीकेला विरोध करण्यात आला आहे. त्यांच्या मते, इराणच्या अनेक प्रमुख नेत्यांना लक्ष्य करून ठार करण्यात आले आहे, त्यांची नौदल शक्ती मोठ्या प्रमाणावर नष्ट झाली आहे आणि क्षेपणास्त्र क्षमता कमी करण्यात आली आहे—म्हणून हे “लष्करीदृष्ट्या यशस्वी” अभियान असल्याचा दावा केला जात आहे.
परंतु वास्तव चित्र वेगळे आहे:
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अमेरिकेचे एकाकीकरण वाढत आहे
Iran अजूनही प्रतिकार करत आहे
तेल-गॅस पुरवठा अडथळ्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
अधिक सैन्य पाठवण्याची गरज निर्माण
यामुळे Donald Trump यांच्या निर्णयक्षमतेवर आणि नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे, आणि हे युद्ध लवकर संपण्याची शक्यता सध्या कमी दिसत आहे.