 |
| Bombing on iran |
Iran war : पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अरागची यांनी मंगळवारी सांगितले की, अमेरिकेशी चर्चा करणे आता इराणच्या अजेंड्यावर (कार्यक्रमात) राहिलेले नाही.
दरम्यान, वृत्तांनुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अनेक सल्लागारांनी अलिकडच्या काही दिवसांत त्यांना इराणसोबतच्या युद्धातून अमेरिकेला बाहेर काढण्यासाठी रणनीती आखण्यास सुरुवात करण्याचा सल्ला दिला आहे.
आज सकाळी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणमधील युद्ध "जवळपास संपले" असल्याचे म्हटले. तसेच त्यांनी इराणला इशारा दिला की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) तेलाच्या वाहतुकीत अडथळा आणण्याचा कोणताही प्रयत्न केल्यास आतापर्यंत दिलेल्या प्रत्युत्तरापेक्षा "वीस पट अधिक कठोर" उत्तर दिले जाईल.
दुसरीकडे, इराण युद्धावर 'त्वरित तोडगा' काढण्याबाबत ट्रम्प यांनी सोमवारी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशीही चर्चा केली. रशियाने इराणचे नवे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला मोजतबा खामेनी यांना आपला 'अखंड पाठिंबा' जाहीर केल्यानंतर ही घडामोड समोर आली आहे.
इराणने सोमवारी दिवंगत अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मुलगा मोजतबा खामेनी यांची इराणचे नवे सर्वोच्च नेते म्हणून नियुक्ती केली.
दरम्यान, ह्युमन राइट्स वॉचने इस्रायलवर दक्षिण लेबनॉनमधील निवासी भागात पांढऱ्या फॉस्फरसचा (white phosphorus) वापर केल्याचा आरोप केला आहे.
या संघर्षामुळे जागतिक बाजारपेठेतही खळबळ उडाली आहे. गेल्या २४ तासांत कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये प्रचंड अस्थिरता पाहायला मिळाली. भौगोलिक-राजकीय परिस्थिती बदलल्यामुळे तेलाचे दर अनेक महिन्यांच्या उच्चांकावरून अचानक खाली घसरलेले दिसले.
९ मार्च रोजी, जागतिक बेंचमार्क 'ब्रेंट क्रूड ऑइल'ची (Brent Crude Oil) किंमत प्रति बॅरल $११५ च्या वर गेली होती, जी काही काळासाठी $११९ च्या जवळपास पोहोचली होती. इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या संघर्षामुळे तेलाच्या पुरवठ्यात मोठा अडथळा निर्माण होण्याच्या भीतीमुळे ही वाढ झाली होती. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (ज्याद्वारे जगातील जवळपास २०% तेलाचा पुरवठा होतो) होणारी वाहतूक दीर्घकाळासाठी बंद राहू शकते, या चिंतेमुळे ही मोठी दरवाढ प्रामुख्याने दिसून आली.
सोमवारी इराणकडून डागण्यात आलेल्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांनी गल्फ देशांना लक्ष्य केले. या हल्ल्यांमध्ये ऊर्जा सुविधांनाही फटका बसला असून बहरीनच्या सरकारी तेल कंपनीने त्यांच्या रिफायनरी कॉम्प्लेक्सवर झालेल्या हल्ल्यानंतर फोर्स मॅज्योर (Force Majeure) जाहीर केला आहे.
बहरीनची सरकारी ऊर्जा कंपनी Bapco ने सांगितले की, मध्यपूर्वेतील सुरू असलेल्या प्रादेशिक संघर्षामुळे आणि त्यांच्या रिफायनरीवर झालेल्या इराणी हल्ल्यामुळे त्यांच्या कामकाजावर परिणाम झाला आहे. त्यामुळे उत्पादन किंवा निर्यात बाधित झाल्यास वापरला जाणारा कायदेशीर पर्याय असलेला फोर्स मॅज्योर लागू करण्यात आला आहे.
कंपनीने निवेदनात म्हटले आहे:
“मध्यपूर्वेतील सुरू असलेल्या प्रादेशिक संघर्षामुळे आणि आमच्या रिफायनरी कॉम्प्लेक्सवर झालेल्या अलीकडील हल्ल्यामुळे प्रभावित झालेल्या आमच्या गटाच्या कामकाजावर आम्ही फोर्स मॅज्योरची नोटीस देत आहोत.”
दरम्यान, Saudi Arabia ने Iran च्या या सततच्या आक्रमक कारवायांचा तीव्र निषेध केला आहे. सौदी अरेबियाने असा इशारा दिला की, जर हा तणाव आणि हल्ले सुरूच राहिले, तर त्याचा विनाशकारी परिणाम शेवटी इराणवरच होऊ शकतो.