२८ जानेवारी २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या बातमीनुसार, अमेरिकन डॉलरच्या मूल्यात मोठी घट झाली असून तो गेल्या चार वर्षांतील सर्वात खालच्या पातळीवर पोहोचला आहे.
१. डॉलरच्या घसरणीचे मुख्य कारण
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी डॉलरच्या घसरणीबाबत चिंता व्यक्त करण्याऐवजी, "हे उत्तम आहे" असे विधान केले. त्यांच्या या विधानामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये अस्वस्थता पसरली आणि त्यांनी डॉलरऐवजी सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या इतर पर्यायांकडे धाव घेतली.
ट्रम्प यांच्या अनपेक्षित धोरणांमुळे (उदा. ग्रीनलँड ताब्यात घेण्याची धमकी, युरोपियन मित्रराष्ट्रांवर लादलेले शुल्क) जागतिक बाजारपेठेत अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
२. इतर चलनांवर आणि सोन्यावर झालेला परिणाम
स्विस फ्रँक: डॉलरच्या तुलनेत स्विस फ्रँक गेल्या १० वर्षांतील उच्चांकी पातळीवर पोहोचला आहे.
युरो: युरोचे मूल्य वाढून $१.२० वर पोहोचले आहे, जी गेल्या वर्षभरातील मोठी झेप आहे.
सोने: सोन्याच्या दराने नवा उच्चांक गाठला असून, त्याची किंमत $५,२०० प्रति औंस पार झाली आहे. ट्रम्प यांच्या दुसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्ष झाल्यापासून सोन्याच्या दरात सुमारे ९०% वाढ झाली आहे.
३. अमेरिकन फेडरल रिझर्व्ह आणि ट्रम्प यांच्यातील वाद
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी फेडरल रिझर्व्हचे अध्यक्ष जेरोम पॉवेल यांच्यावर वारंवार टीका केली आहे.
पॉवेल यांच्यावर गुन्हेगारी तपास सुरू करण्यात आला असून, त्यांचा कार्यकाळ मे महिन्यात संपत आहे. ट्रम्प लवकरच त्यांच्या जागी नवीन अध्यक्षांची नियुक्ती करण्याची शक्यता आहे.
ट्रम्प यांनी व्याजाचे दर कमी करण्याची मागणी केली असली तरी, फेडरल रिझर्व्ह सध्याचे दर स्थिर ठेवण्याची शक्यता आहे.
४. तज्ञांचे मत
फायदा: डॉलर कमकुवत झाल्यामुळे बहुराष्ट्रीय कंपन्यांना परदेशी चलनातून होणाऱ्या कमाईचा अमेरिकन डॉलरमध्ये रूपांतर करताना फायदा होतो.
तोटा: आयातीवर आधारित वस्तू महाग होतात, ज्यामुळे अमेरिकेत महागाई वाढण्याची शक्यता निर्माण होते.
थोडक्यात सांगायचे तर: अमेरिकेची अस्थिर धोरणे आणि राष्ट्राध्यक्षांचे विधान यामुळे जागतिक चलनाच्या बाजारात डॉलरची पकड सैल होत असून, सोने आणि स्विस फ्रँक सारख्या पर्यायांना अधिक पसंती मिळत आहे.