मानवतावादी मदत : युक्रेनमध्ये सुरू असलेल्या युद्धामुळे देशाच्या पुनर्बांधणी व पुनर्प्राप्तीसाठी पुढील दहा वर्षांत जवळपास $588 अब्ज खर्च अपेक्षित आहे. हा खर्च 2025 मधील देशाच्या अंदाजित GDP च्या जवळपास तीनपट आहे. गृहनिर्माण, ऊर्जा आणि इतर महत्त्वाच्या क्षेत्रांवर रशियन हल्ल्यांचा परिणाम अजूनही होत आहे.
ही माहिती सरकार, वर्ल्ड बँक समूह, युरोपियन आयोग आणि संयुक्त राष्ट्रांनी तयार केलेल्या संयुक्त Rapid Damage and Needs Assessment (RDNA5) अहlवालातून समोर आली आहे. हा अहवाल फेब्रुवारी 2022 ते डिसेंबर 2025 या कालावधीचा आढावा घेतो.
सध्या थेट नुकसान $195 अब्जांपेक्षा जास्त झाले आहे, जे मागील वर्षीच्या $176 अब्जांच्या तुलनेत वाढलेले आहे.
संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी या युद्धाला “आपल्या सामूहिक विवेकावरचा डाग” असे संबोधले आणि तातडीने युद्धविराम करण्याचे आवाहन केले.
प्रमुख क्षेत्रांतील नुकसानपुनर्बांधणीसाठी सर्वाधिक खर्च खालील क्षेत्रांत अपेक्षित आहे: परिवहन: $96 अब्जांहून अधिक
ऊर्जा: जवळपास $91 अब्ज
गृहनिर्माण: सुमारे $90 अब्ज
उद्योग व व्यापार: $63 अब्ज
शेती: $55 अब्ज
याशिवाय, स्फोटक साफसफाई आणि ढिगाऱ्यांचे व्यवस्थापन यासाठी जवळपास $28 अब्ज खर्च अपेक्षित आहे.
सर्वाधिक प्रभावित क्षेत्रे
गृहनिर्माण, परिवहन आणि ऊर्जा ही क्षेत्रे सर्वाधिक प्रभावित झाली आहेत. सुमारे 14% घरे नुकसानग्रस्त झाली असून 30 लाखांहून अधिक कुटुंबांवर त्याचा परिणाम झाला आहे.
ऊर्जा क्षेत्रावर झालेल्या हल्ल्यांमुळे नुकसानात 21% वाढ झाली आहे, तर रेल्वे आणि बंदरांवरील हल्ल्यांमुळे परिवहन क्षेत्रातील गरजा 24% वाढल्या आहेत.
खासगी क्षेत्राची भूमिका
पुनर्बांधणी प्रक्रियेत खासगी क्षेत्राची भूमिका महत्त्वाची असेल. मात्र, गुंतवणूक वाढवण्यासाठी व्यवसाय वातावरण सुधारणा, वित्तपुरवठा, कामगार उपलब्धता आणि युरोपियन मानकांशी जुळवून घेणे आवश्यक आहे.
लोककेंद्रित पुनर्बांधणी
संयुक्त राष्ट्रांचे युक्रेनमधील समन्वयक मॅथियास श्माले यांनी लोकांना पुनर्बांधणीच्या केंद्रस्थानी ठेवण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. निर्वासितांचे पुनर्वसन, सैनिकांचे समाजात पुनर्संयोजन आणि महिलांचा कामगार सहभाग हे आर्थिक पुनर्प्राप्तीसाठी महत्त्वाचे घटक ठरणार आहेत.
पुढील पावले
2026 साठी युक्रेन सरकारने गृहनिर्माण, डिमाइनिंग आणि आर्थिक सहाय्य यासाठी $15 अब्जांपेक्षा जास्त निधी नियोजित केला आहे. तसेच युद्ध सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत $20 अब्जांहून अधिक मदत अत्यावश्यक सेवांसाठी वापरली गेली आहे.
युद्धाच्या कठीण परिस्थितीतही युक्रेनची जनता आणि उद्योग क्षेत्र स्थैर्य राखत असल्याचे पंतप्रधान युलिया स्विरिडेंको यांनी सांगितले.