नवी दिल्ली : भारताच्या विरोधी पक्षांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी रविवारी दिल्लीत भव्य रॅली काढली. या रॅलीमध्ये हजारो नागरिक सहभागी झाले होते. दिल्लीतील रामलीला मैदानावर INDIA आघाडीच्या वतीने या आंदोलनाचे आयोजन करण्यात आले होते. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी या आंदोलनाचे नेतृत्व केले.
आंदोलनाचे प्रमुख मुद्दे
विरोधी पक्षांचा आरोप आहे की मतदार याद्यांच्या पुनरावलोकनाच्या प्रक्रियेत पात्र मतदारांची नावे वगळली जात आहेत. या प्रक्रियेचा फायदा सत्ताधारी भाजपला होऊ शकतो, असा विरोधकांचा दावा आहे. आंदोलकांनी "मत वाचवा, देश वाचवा" आणि "मतचोर, सत्ता सोडा" अशा घोषणा दिल्या. राहुल गांधी यांच्यासह सोनिया गांधी, मल्लिकार्जुन खरगे, ममता बॅनर्जी, अखिलेश यादव आणि इतर प्रमुख नेते उपस्थित होते.
राहुल गांधी काय म्हणाले?
राहुल गांधी यांनी मोदी सरकारवर टीका करताना म्हटले: "आज येथे जमलेला आवाज हा केवळ एका राजकीय पक्षाचा किंवा राजकारण्यांचा आवाज नाही. हा भारतातील तरुण, महिला, शेतकरी आणि कामगारांचा आवाज आहे." तसेच ते म्हणाले की, भारतातील लोकशाही आणि संविधान नष्ट होऊ दिले जाणार नाही.
नेमका वाद काय आहे?
या वादाच्या केंद्रस्थानी Special Intensive Revision (SIR) ही मतदार यादी पुनरावलोकन प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेत 13 कोटींपेक्षा अधिक नावे प्रारूप मतदार याद्यांमधून हटवण्यात आली आहेत. निवडणूक आयोगाच्या मते, मृत व्यक्तींची, दुबार नोंदणी असलेल्या आणि स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तींची नावे हटवणे हा या प्रक्रियेचा उद्देश आहे. मात्र विरोधकांच्या मते, या प्रक्रियेमुळे पात्र मतदारांची नावेही चुकीच्या पद्धतीने हटवली जात आहेत.
भाजपची प्रतिक्रिया
भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि केंद्रीय मंत्री जे. पी. नड्डा यांनी विरोधकांच्या आंदोलनावर टीका केली. त्यांच्या मते, लोकशाहीच्या रक्षणाच्या नावाखाली विरोधक देशात अस्थिरता निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
यापूर्वी काय घडले?
शनिवारी विरोधी पक्षांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्याविरोधात प्रतीकात्मक महाभियोग प्रक्रिया राबवली. मात्र या प्रक्रियेला कोणताही कायदेशीर आधार नव्हता.भारतीय कायद्यानुसार मुख्य निवडणूक आयुक्तांना हटवण्यासाठी संसदेतील औपचारिक प्रक्रिया आवश्यक असते. यापूर्वी राहुल गांधी यांनी दिल्लीत मतदार यादीच्या मुद्द्यावर मोर्चाही काढला होता.थोडक्यात निष्कर्ष
मतदार याद्यांच्या पुनरावलोकनावरून केंद्र सरकार, निवडणूक आयोग आणि विरोधी पक्ष यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे. विरोधक निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करत आहेत, तर निवडणूक आयोगाने ही प्रक्रिया मतदार याद्या शुद्ध करण्यासाठी असल्याचे स्पष्ट केले आहे. हा वाद आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय राजकारणातील एक महत्त्वाचा मुद्दा ठरत आहे.