आजच्या काळात आरोग्यसेवा अधिक प्रगत होत असताना आणि आर्थिक सुरक्षिततेला जास्त महत्त्व दिले जात असताना कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्स ही संकल्पना खूप महत्त्वाची ठरत आहे. ही विमा पद्धत उपचारांचा आर्थिक भार कमी करते आणि दर्जेदार आरोग्यसेवांपर्यंत सहज प्रवेश मिळवून देते.
या लेखामध्ये आपण कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्सची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्स म्हणजे काय?
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्स हा असा आरोग्य विमा आहे ज्यामध्ये विमाधारकाला नेटवर्क हॉस्पिटलमध्ये उपचार घेताना आधी पैसे भरावे लागत नाहीत. उपचारांचे बिल थेट विमा कंपनी आणि रुग्णालय यांच्यात सेटल केले जाते. त्यामुळे आपत्कालीन किंवा नियोजित उपचारांच्या वेळी आर्थिक ताण कमी होतो.
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्सचे प्रकार
भारतात कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्सचे मुख्य तीन प्रकार आहेत:
1) कॅशलेस वैयक्तिक आरोग्य विमा
हा विमा एका व्यक्तीसाठी असतो. आजार, अपघात किंवा रुग्णालयात भरती झाल्यास होणारा खर्च यामध्ये कव्हर केला जातो.
2) कॅशलेस फॅमिली फ्लोटर आरोग्य विमा
या योजनेत एका पॉलिसीखाली संपूर्ण कुटुंबाचा विमा उतरवला जातो. पॉलिसीत नमूद केलेल्या सर्व कुटुंबीयांचे वैद्यकीय खर्च कव्हर होतात.
3) कॅशलेस सीनियर सिटीझन हेल्थ इन्शुरन्स
हा विमा खास ज्येष्ठ नागरिकांसाठी (साधारणपणे 60 वर्षांवरील व्यक्तींसाठी) तयार केला जातो. वयोमानानुसार येणाऱ्या आरोग्य गरजा लक्षात घेऊन हा विमा दिला जातो.
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्स कसा काम करतो?
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्सची प्रक्रिया सोपी असते. ती विमाधारक, नेटवर्क हॉस्पिटल आणि विमा कंपनी यांच्यात पार पडते.
प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे:
पॉलिसी खरेदी
विमाधारक विमा कंपनीकडून कॅशलेस आरोग्य विमा खरेदी करतो.
नेटवर्क हॉस्पिटल्स
विमा कंपनीशी करार केलेली काही रुग्णालये असतात, जिथे कॅशलेस उपचार मिळतात.
हेल्थ इन्शुरन्स कार्ड / पॉलिसी नंबर*l
पॉलिसी सुरू झाल्यानंतर विमाधारकाला इन्शुरन्स कार्ड किंवा पॉलिसी नंबर दिला जातो.
उपचारांची गरज भासल्यास
उपचारासाठी विमाधारक नेटवर्क हॉस्पिटलमध्ये जातो. नियोजित उपचार असल्यास आधी विमा कंपनीला कळवावे लागते.
प्री-ऑथरायझेशन प्रक्रिया
नियोजित उपचारांसाठी विमा कंपनीकडून पूर्वपरवानगी घेतली जाते. आपत्कालीन परिस्थितीत उपचार त्वरित सुरू होऊ शकतात.
रुग्णालयाची भूमिका
रुग्णालय विमाधारकाची माहिती तपासते आणि विमा कंपनीशी संपर्क साधते.
बिलिंग आणि सेटलमेंट
उपचारानंतर रुग्णालय थेट विमा कंपनीला बिल पाठवते.
को-पेमेंट (असल्यास)
काही पॉलिसींमध्ये विमाधारकाला ठराविक टक्केवारीचा खर्च स्वतः भरावा लागतो.
क्लेम सेटलमेंट
विमा कंपनी बिल आणि कागदपत्रांची तपासणी करून थेट रुग्णालयाला पैसे देते.
विमाधारकाची जबाबदारी
पॉलिसीच्या अटी, मर्यादा, वेटिंग पीरियड आणि अपवाद समजून घेणे आवश्यक आहे.
पॉलिसी नूतनीकरण
वेळेवर प्रीमियम भरून पॉलिसी चालू ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्सचे फायदे
कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्समुळे आरोग्य खर्च व्यवस्थापन अधिक सोपे होते.
✔️ उपचारासाठी आधी पैसे भरावे लागत नाहीत
✔️ दर्जेदार नेटवर्क हॉस्पिटल्समध्ये उपचार मिळतात
✔️ उपचार प्रक्रिया जलद होते
✔️ रिइम्बर्समेंट क्लेमचा त्रास टळतो
✔️ आपत्कालीन परिस्थितीत त्वरित उपचार मिळतात
✔️ काही पॉलिसींमध्ये मातृत्व, घरगुती उपचार, वेलनेस सुविधा मिळतात.